Poradnik kolekcjonera
Jak dbać o obraz i rzeźbę.
Światło
Bezpośrednie słońce jest dla barw największym zagrożeniem. Promieniowanie UV powoli osłabia pigmenty i przyspiesza starzenie się werniksu, a najszybciej niszczy prace na papierze: grafiki, rysunki i akwarele. Obraz najlepiej powiesić tam, gdzie nie pada na niego ostre światło z okna.
Do oświetlenia wieczornego najlepiej wybrać lampy LED. Praktycznie nie emitują promieniowania UV i nie nagrzewają powierzchni obrazu tak jak dawne żarówki halogenowe.
Temperatura i wilgotność
Płótno, drewno i papier reagują na powietrze: przy zmianach wilgotności kurczą się i rozszerzają, a warstwa farby źle to znosi. Dlatego obraz nie powinien wisieć nad kaloryferem ani kominkiem, w łazience ani na zimnej, zawilgoconej ścianie zewnętrznej.
Najbezpieczniejsze są stabilne warunki: temperatura pokojowa i wilgotność względna mniej więcej od 40 do 60 procent. Ważniejsze od idealnych liczb jest to, żeby warunki nie zmieniały się gwałtownie.
Kurz i czyszczenie
Powierzchnię obrazu wystarczy od czasu do czasu delikatnie odkurzyć miękkim, suchym pędzlem. Nie należy używać wody, środków czyszczących ani wilgotnych ściereczek, a także materiałów, które mogą zaczepić o fakturę farby.
Szybę w ramie grafiki czyści się płynem naniesionym na ściereczkę, a nie bezpośrednio na szkło, żeby wilgoć nie spłynęła pod ramę.
Wieszanie i przenoszenie
Obraz przenosi się oburącz, trzymając go za boki ramy lub krosna, nigdy za górną listwę czy linkę. Nie należy dotykać powierzchni farby ani naciskać płótna od tyłu: nawet lekki ucisk może zostawić wgniecenie albo spękania farby.
Większe prace najlepiej wieszać na dwóch hakach dobranych do ciężaru obrazu i rodzaju ściany. Przy przeprowadzce obraz warto owinąć najpierw papierem, a dopiero potem folią bąbelkową, zabezpieczyć narożniki i przewozić go w pozycji pionowej.
Grafika i prace na papierze
Prace na papierze najlepiej oprawić w passe-partout i ramę ze szkłem, najlepiej z filtrem UV. Materiały oprawy, które stykają się z pracą, powinny być bezkwasowe, bo zwykła tektura z czasem powoduje żółknięcie papieru.
Rzeźba z brązu i ceramiki
Brąz wystarczy odkurzać miękką, suchą szmatką. Nie należy go polerować ani czyścić pastami do metalu, bo usuwają patynę, czyli barwną warstwę na powierzchni, która jest częścią dzieła.
Ceramika i gips są wrażliwe na uderzenia, dlatego potrzebują stabilnego miejsca z dala od przejść. Rzeźbę podnosi się za najmasywniejszą część, najlepiej od podstawy, a nie za wystające elementy.
Gdy coś się stanie
Pęknięcie farby, wgniecenie płótna czy odprysk na rzeźbie to sprawa dla konserwatora dzieł sztuki. Domowe naprawy zwykle pogarszają stan pracy i utrudniają późniejszą konserwację. W razie wątpliwości prosimy o kontakt z galerią.
